Trong thực tiễn xét xử các vụ án hình sự, nhiều người thường cho rằng án treo là không phải đi tù hoặc chỉ cần phạm tội lần đầu là sẽ được hưởng án treo. Tuy nhiên, đây là những quan niệm chưa hoàn toàn chính xác.
Án treo là một chính sách nhân đạo của Nhà nước, cho phép người bị kết án phạt tù được miễn chấp hành hình phạt tù tại cơ sở giam giữ nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định và được Tòa án xét thấy không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội. Tuy nhiên, án treo không phải là một loại hình phạt, mà là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện.
Vậy án treo là gì? Điều kiện để được hưởng án treo ra sao? Những trường hợp nào không được hưởng án treo? Hãy cùng Công ty Luật Trường Nhựt tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
.webp)
Theo Điều 65 Bộ luật Hình sự năm 2015, án treo là chế định cho phép người bị xử phạt tù không quá 03 năm được miễn chấp hành hình phạt tù tại trại giam nếu có đủ điều kiện và Tòa án xét thấy không cần thiết phải bắt chấp hành hình phạt tù.
" Khi xử phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ 01 năm đến 05 năm và thực hiện các nghĩa vụ trong thời gian thử thách theo quy định của Luật Thi hành án hình sự."
Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo vẫn chịu sự giám sát, giáo dục của cơ quan, tổ chức hoặc chính quyền địa phương nơi cư trú hoặc nơi làm việc.
Như vậy, cần hiểu đúng rằng:
Theo Điều 65 Bộ luật Hình sự và Điều 1, Điều 2 Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết số 01/2022/NQ-HĐTP), người bị kết án chỉ được xem xét hưởng án treo khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
Đây là điều kiện tiên quyết.
Nếu Tòa án tuyên hình phạt trên 03 năm tù thì người phạm tội sẽ không đủ điều kiện xem xét hưởng án treo.
" Được coi là có nhân thân tốt nếu ngoài lần phạm tội này, người phạm tội luôn chấp hành đúng chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú, nơi làm việc.
Đối với người đã bị kết án nhưng thuộc trường hợp được coi là không có án tích, người bị kết án nhưng đã được xóa án tích, người đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị xử lý kỷ luật mà thời gian được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, chưa bị xử lý kỷ luật tính đến ngày phạm tội lần này đã quá 06 tháng, nếu xét thấy tính chất, mức độ của tội phạm mới được thực hiện thuộc trường hợp ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo."
Thông thường, người được coi là có nhân thân tốt khi:
Tòa án sẽ đánh giá toàn diện nhân thân của người phạm tội chứ không chỉ căn cứ vào việc có hay không có tiền án.
Người phạm tội phải có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ, trong đó ít nhất một tình tiết thuộc khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự, ví dụ:
Nếu có tình tiết tăng nặng thì số tình tiết giảm nhẹ phải nhiều hơn số tình tiết tăng nặng từ hai tình tiết trở lên theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán.
" Nơi cư trú rõ ràng là nơi tạm trú hoặc thường trú có địa chỉ được xác định cụ thể theo quy định của Luật Cư trú mà người được hưởng án treo về cư trú, sinh sống thường xuyên sau khi được hưởng án treo.
Nơi làm việc ổn định là nơi người phạm tội làm việc có thời hạn từ 01 năm trở lên theo hợp đồng lao động hoặc theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền."
Người được hưởng án treo phải có địa chỉ cư trú hoặc nơi làm việc ổn định để cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.
Nếu không xác định được nơi cư trú hoặc nơi làm việc thì rất khó đáp ứng điều kiện này.
"Xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù nếu người phạm tội có khả năng tự cải tạo và việc cho họ hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội; không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội."
Đây là điều kiện quan trọng mang tính đánh giá của Tòa án.
Tòa án sẽ xem xét:
Nếu xét thấy việc cho hưởng án treo vẫn bảo đảm mục đích giáo dục và phòng ngừa chung thì Tòa án có thể chấp nhận.
Theo Khoản 1 Điều 65 Bộ luật Hình sự, thời gian thử thách được xác định:
Theo Điều 4 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP thì khi cho người phạm tội hưởng án treo, Tòa án phải ấn định thời gian thử thách bằng hai lần mức hình phạt tù, nhưng không được dưới 01 năm và không được quá 05 năm.
Do đó, về việc ấn định thời gian thử thách do Tòa án thực hiện đối với người phạm tội án treo là bằng ai lần mức hình phạt tù, nhưng không được dưới 01 năm và không được quá 05 năm.
Trong thời gian này, người được hưởng án treo phải chấp hành đầy đủ nghĩa vụ theo quy định.
Người được hưởng án treo phải:
Việc tuân thủ nghiêm các nghĩa vụ này là điều kiện để người được hưởng án treo hoàn thành thời gian thử thách mà không bị buộc chấp hành hình phạt tù.
Không phải mọi trường hợp bị phạt tù đến 03 năm đều được hưởng án treo.
Theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TANDTC, một số trường hợp không được xem xét cho hưởng án treo, như:
Tòa án sẽ căn cứ vào hồ sơ vụ án và các hướng dẫn hiện hành để quyết định từng trường hợp cụ thể.
Theo Điều 65 Bộ luật Hình sự:
Do đó, việc được hưởng án treo không có nghĩa là người phạm tội được miễn mọi trách nhiệm, mà vẫn phải chấp hành nghiêm các nghĩa vụ trong thời gian thử thách.
Trong các vụ án hình sự, luật sư có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo, bao gồm:
Việc có luật sư đồng hành từ giai đoạn điều tra hoặc truy tố sẽ giúp người bị buộc tội được tư vấn đầy đủ về quyền, nghĩa vụ và xây dựng phương án bào chữa phù hợp.
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự, Công ty Luật Trường Nhựt cung cấp các dịch vụ:
Chúng tôi luôn đặt quyền lợi hợp pháp của khách hàng lên hàng đầu, đồng thời cam kết tư vấn đúng quy định pháp luật, bảo mật thông tin và đồng hành tận tâm trong từng vụ việc.
Án treo là chính sách khoan hồng của pháp luật dành cho người bị xử phạt tù không quá 03 năm và đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định. Tuy nhiên, đây không phải là quyền đương nhiên của người phạm tội mà phụ thuộc vào việc Tòa án xem xét toàn diện tính chất vụ án, nhân thân người phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ và yêu cầu phòng ngừa tội phạm.
Nếu bạn hoặc người thân đang tham gia một vụ án hình sự và cần được tư vấn về điều kiện hưởng án treo, xây dựng phương án bào chữa hoặc bảo vệ quyền lợi tại Tòa án, Công ty Luật Trường Nhựt luôn sẵn sàng đồng hành với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, tận tâm và chuyên nghiệp, nhằm bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng theo đúng quy định của pháp luật.
ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM