Trong thực tế, không ít trường hợp người để lại di sản đã sử dụng quyền sử dụng đất để thế chấp vay vốn tại ngân hàng nhưng chưa thanh toán hết khoản vay thì qua đời. Khi đó, những người thừa kế thường băn khoăn liệu quyền sử dụng đất đang thế chấp có được chia thừa kế hay không, có thể sang tên ngay hay phải tất toán khoản vay trước? Đây là vấn đề pháp lý phức tạp bởi liên quan đồng thời đến pháp luật về thừa kế, đất đai, dân sự và giao dịch bảo đảm.
Bài viết dưới đây, Công ty Luật Trường Nhựt sẽ phân tích quy định pháp luật hiện hành về việc chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất đang thế chấp tại ngân hàng, đồng thời hướng dẫn trình tự xử lý trong từng trường hợp cụ thể.
Câu trả lời là có.
Việc quyền sử dụng đất đang được thế chấp không làm mất quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng của người thế chấp. Người sử dụng đất vẫn là chủ sử dụng hợp pháp, chỉ bị hạn chế một số quyền định đoạt theo hợp đồng thế chấp.
Theo Điều 317 Bộ luật Dân sự năm 2015, thế chấp tài sản là việc một bên dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và không giao tài sản cho bên nhận thế chấp.
Như vậy:
Nói cách khác, người thừa kế được nhận quyền sử dụng đất nhưng đồng thời cũng phải giải quyết nghĩa vụ tài sản của người chết trong phạm vi di sản để lại.
Theo Điều 615 Bộ luật Dân sự năm 2015, những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại trong phạm vi di sản được hưởng.
Điều này có nghĩa:
Ví dụ:
Ông A vay ngân hàng 2 tỷ đồng và thế chấp quyền sử dụng đất trị giá 5 tỷ đồng.
Sau khi ông A chết:
Pháp luật không cấm việc khai nhận hoặc phân chia di sản đối với quyền sử dụng đất đang thế chấp.
Tuy nhiên, trên thực tế, việc đăng ký sang tên quyền sử dụng đất sẽ gặp khó khăn nếu:
Do đó, thông thường sẽ xảy ra hai phương án:
Phương án thứ nhất: Những người thừa kế thanh toán toàn bộ khoản vay cho ngân hàng.
Sau khi:
thì những người thừa kế thực hiện thủ tục khai nhận, phân chia và đăng ký sang tên quyền sử dụng đất.
Phương án thứ hai: Những người thừa kế tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận với ngân hàng.
Trong trường hợp ngân hàng đồng ý, các bên có thể ký phụ lục hoặc thỏa thuận về việc người thừa kế tiếp tục thực hiện hợp đồng tín dụng.
Có.
Theo Điều 299 Bộ luật Dân sự năm 2015, các trường hợp xử lý tài sản đảm bảo:
Khi nghĩa vụ được bảo đảm đến hạn mà không được thực hiện thì bên nhận bảo đảm có quyền xử lý tài sản bảo đảm.
" 1. Đến hạn thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm mà bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ.
2. Bên có nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm trước thời hạn do vi phạm nghĩa vụ theo thỏa thuận hoặc theo quy định của luật.
3. Trường hợp khác do các bên thỏa thuận hoặc luật có quy định."
Do đó, nếu:
thì ngân hàng có quyền xử lý quyền sử dụng đất theo đúng trình tự pháp luật.
Việc xử lý có thể thông qua:
Sau khi xử lý:
Có.
Theo Điều 620 Bộ luật Dân sự năm 2015, người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh thực hiện nghĩa vụ tài sản của chính mình.
Nếu tất cả người thừa kế đều từ chối:
Ví dụ:
Cha mẹ mất để lại:
Có 4 người con là đồng thừa kế.
Khi đó:
Bước 1: Xác định di sản.
Bước 2: Thanh toán nghĩa vụ đối với ngân hàng.
Bước 3: Sau khi giải chấp, phần giá trị còn lại mới được chia cho 4 người theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Nếu các đồng thừa kế muốn giữ đất thì có thể:
Trong hầu hết các trường hợp là có.
Theo quy định của pháp luật về đăng ký đất đai và đăng ký biện pháp bảo đảm, quyền sử dụng đất đang thế chấp vẫn bị ghi nhận thông tin đăng ký thế chấp.
Do đó:
Việc giải chấp gồm:
Sau đó mới thực hiện thủ tục sang tên.
Thông thường việc giải quyết sẽ được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Xác định người thừa kế.
Bước 2: Xác định giá trị khoản vay còn lại.
Bước 3: Làm việc với ngân hàng để thống nhất phương án xử lý khoản vay.
Bước 4: Thanh toán khoản vay hoặc thỏa thuận tiếp tục thực hiện nghĩa vụ.
Bước 5: Thực hiện xóa đăng ký thế chấp.
Bước 6: Lập văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản tại tổ chức công chứng.
Bước 7: Đăng ký biến động, sang tên quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai.
Để hạn chế tranh chấp, người thừa kế cần lưu ý:
Quyền sử dụng đất đang thế chấp tại ngân hàng vẫn được xác định là di sản thừa kế và có thể được khai nhận, phân chia theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, do tài sản đang là đối tượng của biện pháp bảo đảm, việc phân chia và sang tên cần gắn liền với việc giải quyết nghĩa vụ trả nợ hoặc có sự thống nhất với ngân hàng. Người thừa kế chỉ phải thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản được hưởng, đồng thời cần tuân thủ đúng trình tự pháp luật để tránh phát sinh tranh chấp hoặc kéo dài thời gian giải quyết.
Nếu Quý khách đang gặp vướng mắc về thừa kế quyền sử dụng đất, đất đang thế chấp ngân hàng, khai nhận di sản, phân chia di sản hoặc tranh chấp thừa kế, Công ty Luật Trường Nhựt sẵn sàng tư vấn, đại diện làm việc với ngân hàng, hỗ trợ công chứng, giải chấp và thực hiện các thủ tục sang tên nhằm bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
👉 LIÊN HỆ LUẬT SƯ TƯ VẤN:
Cám ơn bạn đã gửi đánh giá cho chúng tôi! Đánh giá của bạn sẻ giúp chúng tôi cải thiện chất lượng dịch vụ hơn nữa.
ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM