Trong các quan hệ về thừa kế, phần lớn di sản của người đã mất sẽ được chuyển giao cho những người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn có những trường hợp người chết không để lại di chúc, không còn thân nhân hoặc tất cả những người có quyền hưởng di sản đều từ chối nhận hoặc không đủ điều kiện để được hưởng. Khi đó, nhiều người đặt ra câu hỏi: Di sản sẽ thuộc về ai? Có được để lại cho người đang quản lý tài sản hay mặc nhiên thuộc về Nhà nước?
Đây là vấn đề được Bộ luật Dân sự quy định khá rõ nhằm bảo đảm việc xử lý tài sản của người chết đúng trình tự, đồng thời tránh tình trạng tài sản bị bỏ hoang, chiếm giữ hoặc sử dụng trái pháp luật.
Trong bài viết dưới đây, Công ty Luật Trường Nhựt sẽ phân tích quy định pháp luật hiện hành về việc xử lý di sản trong trường hợp không có người thừa kế.
Theo Điều 612 Bộ luật Dân sự năm 2015, di sản thừa kế bao gồm:
Di sản có thể là:
Sau khi người để lại di sản qua đời, khối tài sản này sẽ được dùng để thanh toán các nghĩa vụ tài sản của người chết trước khi chia cho những người thừa kế.
Không phải cứ người chết không có con thì được xem là không có người thừa kế.
Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, có thể phát sinh trường hợp không còn người được hưởng di sản khi:
Chỉ khi rơi vào một trong các trường hợp trên thì mới xem xét việc chuyển giao di sản cho Nhà nước.
Theo Điều 622 Bộ luật Dân sự năm 2015:
"Trường hợp không có người thừa kế theo di chúc, theo pháp luật hoặc có nhưng không được quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản thì tài sản còn lại sau khi đã thực hiện nghĩa vụ về tài sản mà không có người nhận thừa kế thuộc về Nhà nước."
Như vậy, Nhà nước chỉ trở thành chủ sở hữu của di sản sau khi:
Đây là quy định nhằm bảo đảm tài sản không bị vô chủ và được quản lý theo đúng pháp luật.
Việc xác định di sản thuộc về Nhà nước phải trải qua quá trình xem xét đầy đủ các yếu tố như:
Chỉ sau khi đã xác minh đầy đủ và không còn người đủ điều kiện hưởng di sản thì phần tài sản còn lại mới thuộc sở hữu Nhà nước.
Theo Điều 658 Bộ luật Dân sự năm 2015, trước khi chia di sản hoặc chuyển giao cho Nhà nước, di sản phải được dùng để thanh toán các nghĩa vụ tài sản theo thứ tự ưu tiên
" Các nghĩa vụ tài sản và các khoản chi phí liên quan đến thừa kế được thanh toán theo thứ tự sau đây:
1. Chi phí hợp lý theo tập quán cho việc mai táng.
2. Tiền cấp dưỡng còn thiếu.
3. Chi phí cho việc bảo quản di sản.
4. Tiền trợ cấp cho người sống nương nhờ.
5. Tiền công lao động.
6. Tiền bồi thường thiệt hại.
7. Thuế và các khoản phải nộp khác vào ngân sách nhà nước.
8. Các khoản nợ khác đối với cá nhân, pháp nhân.
9. Tiền phạt.
10. Các chi phí khác."
Chỉ sau khi hoàn thành các nghĩa vụ này, phần di sản còn lại mới được xử lý theo quy định tại Điều 622 Bộ luật Dân sự.
Nhiều người cho rằng nếu đang trực tiếp quản lý, chăm sóc hoặc sử dụng tài sản của người đã mất thì sẽ được hưởng luôn tài sản đó.
Quan điểm này không đúng.
Người quản lý di sản chỉ có các quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Dân sự, như:
Việc quản lý tài sản không làm phát sinh quyền sở hữu đối với di sản.
Việc tự ý chiếm hữu, sử dụng hoặc chuyển nhượng tài sản khi chưa được xác lập quyền sở hữu theo quy định của pháp luật có thể dẫn đến tranh chấp hoặc bị xử lý theo quy định của pháp luật dân sự, hành chính hoặc hình sự tùy từng trường hợp.
Do đó, khi phát hiện tài sản của người đã chết mà chưa xác định được người thừa kế, cá nhân, tổ chức có liên quan cần thông báo hoặc phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để xử lý đúng quy định.
Trong thực tế, nhiều vụ việc tưởng như không có người thừa kế nhưng sau đó lại phát sinh tranh chấp do:
Luật sư sẽ hỗ trợ:
Công ty Luật Trường Nhựt cung cấp các dịch vụ pháp lý về thừa kế, bao gồm:
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết mang đến giải pháp pháp lý chính xác, hiệu quả và bảo vệ tối đa quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, di sản chỉ thuộc về Nhà nước khi không có người thừa kế theo di chúc, không có người thừa kế theo pháp luật hoặc tất cả những người có quyền hưởng di sản đều không có quyền hưởng, bị truất quyền hưởng hoặc từ chối nhận di sản. Trước khi chuyển giao cho Nhà nước, di sản vẫn phải được sử dụng để thanh toán các nghĩa vụ tài sản của người đã chết theo đúng thứ tự ưu tiên mà pháp luật quy định.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc trong việc xác định người thừa kế, xử lý di sản không có người nhận hoặc giải quyết tranh chấp về thừa kế, Công ty Luật Trường Nhựt luôn sẵn sàng tư vấn và đồng hành cùng bạn với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, tận tâm và chuyên nghiệp, giúp bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
👉 LIÊN HỆ LUẬT SƯ TƯ VẤN:
Cám ơn bạn đã gửi đánh giá cho chúng tôi! Đánh giá của bạn sẻ giúp chúng tôi cải thiện chất lượng dịch vụ hơn nữa.
ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM