Sau khi ly hôn, nghĩa vụ cấp dưỡng cho con là trách nhiệm bắt buộc của cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con. Tuy nhiên, trên thực tế có rất nhiều trường hợp người có nghĩa vụ cố tình trốn tránh, chậm thực hiện hoặc hoàn toàn không thực hiện việc cấp dưỡng mặc dù Tòa án đã có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật.
Việc không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của con chưa thành niên mà còn có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý nghiêm trọng như bị cưỡng chế thi hành án, xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, hành vi không cấp dưỡng cho con sau ly hôn sẽ bị xử lý như thế nào? Công ty Luật Trường Nhựt sẽ phân tích cụ thể dưới góc độ pháp lý dưới đây.

Cấp dưỡng được hiểu là việc một người có nghĩa vụ đóng góp tiền hoặc tài sản để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người không sống chung với mình nhưng có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng theo quy định pháp luật.
Sau khi ly hôn, cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con vẫn phải có trách nhiệm cấp dưỡng cho con.
Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
“Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.”
Như vậy, dù đã ly hôn thì quan hệ cha mẹ và con vẫn tồn tại. Người không trực tiếp nuôi con không được phép viện lý do ly hôn để từ chối trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng con.
Thông thường, người không trực tiếp nuôi con sẽ có nghĩa vụ cấp dưỡng.
Nghĩa vụ này có thể được xác định thông qua:
Mức cấp dưỡng có thể do các bên tự thỏa thuận dựa trên:
Nếu không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định.
Trong thực tế, việc vi phạm nghĩa vụ cấp dưỡng diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau như:
Những hành vi này đều có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.
Câu trả lời là CÓ.
Nếu người có nghĩa vụ cố tình không thực hiện việc cấp dưỡng thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.
Điều 57 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định:
“Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi dưỡng cha, mẹ; nghĩa vụ cấp dưỡng, chăm sóc con sau khi ly hôn theo quy định của pháp luật.”
Ngoài bị phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị buộc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định.
Rất nhiều người nghĩ rằng sau khi ly hôn nếu không tự nguyện cấp dưỡng thì cũng không ai xử lý. Đây là quan điểm hoàn toàn sai lầm.
Nếu bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật mà người có nghĩa vụ không thực hiện thì bên còn lại có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế thi hành.
Theo Điều 9 Luật Thi hành án dân sự 2008, Nhà nước khuyến khích đương sự tự nguyện thi hành án. Người phải thi hành án có điều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành thì bị cưỡng chế thi hành án theo quy định của Luật Thi hành án dân sự 2008.
Biện pháp cưỡng chế thi hành án quy định tại Điều 71 Luật Thi hành án dân sự 2008, bao gồm:
Câu trả lời là CÓ, nếu hành vi đủ nghiêm trọng.
Pháp luật Việt Nam hiện nay quy định rõ trách nhiệm hình sự đối với hành vi trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng.
Điều 186 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về:
“Người nào có nghĩa vụ cấp dưỡng và có khả năng thực tế để thực hiện việc cấp dưỡng đối với người mà mình có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quyết định của Tòa án mà từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, làm cho người được cấp dưỡng lâm tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.”
Không phải mọi trường hợp chậm cấp dưỡng đều bị đi tù.
Để bị xử lý hình sự thường phải thuộc một trong các trường hợp:
Ví dụ:
Khi đó có thể bị khởi tố hình sự.
Ví dụ:
Nếu hậu quả nghiêm trọng xảy ra thì người vi phạm có thể bị xử lý hình sự ngay cả khi chưa từng bị xử phạt hành chính trước đó.
Khi người có nghĩa vụ không thực hiện việc cấp dưỡng, người trực tiếp nuôi con nên thực hiện các bước sau:
Bao gồm:
Soạn đơn yêu cầu thi hành án kèo theo tài liệu chứng cứ là Bản án, Quyết định của Tòa án trước đó thể hiện người bị yêu cầu thi hành án phải có nghĩa vụ cấp dưỡng.
Nộp đơn yêu cầu tại:
Thời hiệu yêu cầu thi hành án là 05 năm kể từ ngày bản án có hiệu lực.
Có thể gửi đơn đến:
Nếu hành vi có dấu hiệu phạm tội theo Điều 186 Bộ luật Hình sự thì có thể tố giác đến:
Trong thực tế, không phải ai không cấp dưỡng cũng là cố tình vi phạm.
Nếu người có nghĩa vụ:
thì có thể yêu cầu Tòa án:
Khoản 2 Điều 116 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
“Khi có lý do chính đáng, mức cấp dưỡng có thể thay đổi. Việc thay đổi mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.”
Do đó, nếu thật sự khó khăn thì nên yêu cầu điều chỉnh hợp pháp thay vì tự ý ngưng cấp dưỡng.
Nhiều cặp vợ chồng khi ly hôn thỏa thuận:
Pháp luật cho phép các bên được thỏa thuận nếu:
Tuy nhiên, nếu sau này con cần được hỗ trợ thì người trực tiếp nuôi con vẫn có quyền yêu cầu cấp dưỡng lại.
Thông thường, nghĩa vụ cấp dưỡng kéo dài đến khi:
Tuy nhiên, nếu con:
thì nghĩa vụ cấp dưỡng vẫn có thể tiếp tục sau tuổi 18.
Nghĩa vụ cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Người cố tình không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng có thể bị:
Do đó, các bên cần nhận thức đúng trách nhiệm của mình để bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho con chưa thành niên sau khi cha mẹ ly hôn.
Nếu quý khách đang gặp khó khăn liên quan đến tranh chấp cấp dưỡng, thi hành án sau ly hôn hoặc các vấn đề hôn nhân gia đình khác, hãy liên hệ Công ty Luật Trường Nhựt để được đội ngũ luật sư hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp.
LIÊN HỆ LUẬT SƯ TƯ VẤN:
ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM