Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh ngày càng phát triển, hóa đơn không chỉ là chứng từ kế toán đơn thuần mà còn là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy tình trạng mua bán hóa đơn trái phép diễn ra khá phổ biến, gây thất thu ngân sách nhà nước và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
Vậy hành vi mua bán hóa đơn bị xử phạt như thế nào? Khi nào bị xử lý hành chính, khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự? Hãy cùng Công ty Luật Trường Nhựt phân tích chi tiết dưới góc độ pháp lý.

Theo quy định tại Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn, hóa đơn là chứng từ do người bán lập, ghi nhận thông tin bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định của pháp luật.
Hóa đơn có vai trò:
Chính vì vậy, việc sử dụng hóa đơn phải đảm bảo trung thực, chính xác và đúng quy định pháp luật.
Hành vi mua bán hóa đơn trái phép được hiểu là việc mua, bán hóa đơn nhưng không phát sinh giao dịch hàng hóa, dịch vụ thực tế hoặc sử dụng hóa đơn không hợp pháp nhằm mục đích trục lợi.
Các hành vi phổ biến gồm:
Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức có hành vi mua bán hóa đơn trái phép có thể bị xử phạt hành chính như sau:
Theo quy định tại Điều 22 Nghị định 125/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Nghị định 102/2021/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi cho, bán hóa đơn như sau:
Phạt tiền từ 15 triệu đồng đến 45 triệu đồng đối với hành vi:
- Cho, bán hóa đơn đặt in chưa phát hành;
- Cho, bán hóa đơn đặt in của khách hàng đặt in hóa đơn cho tổ chức, cá nhân khác.
Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với hành vi cho, bán hóa đơn, trừ các hành vi ở trên.
Biện pháp khắc phục hậu quả là buộc hủy hóa đơn và nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành cho, bán hóa đơn
Đối với hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp, theo quy định tại Điều 28 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn quy định tại Điều 4 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, trừ trường hợp được quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 16 và điểm d khoản 1 Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP sẽ bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 50 triệu đồng, ngoài ra còn bị buộc phải hủy hóa đơn đã sử dụng.
Ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị:
Khi hành vi mua bán hóa đơn có tính chất nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn hoặc có tổ chức, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành.
Người nào in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước ở dạng phôi từ 50 số đến dưới 100 số hoặc hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 10 số đến dưới 30 số hoặc thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng thì:
Bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm nếu thuộc một trong các trường hợp:
Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị:
Theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, pháp nhân thương mại cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội danh này.
Việc mua bán hóa đơn không chỉ dẫn đến xử phạt mà còn kéo theo nhiều hệ lụy:
Để tránh các rủi ro pháp lý liên quan đến hóa đơn, doanh nghiệp cần:
Hành vi mua bán hóa đơn trái phép là vi phạm pháp luật nghiêm trọng, không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức hình phạt nặng. Trong bối cảnh cơ quan thuế ngày càng siết chặt quản lý, doanh nghiệp cần đặc biệt cẩn trọng trong việc sử dụng hóa đơn để tránh những hậu quả pháp lý đáng tiếc.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc liên quan đến hóa đơn, thuế hoặc có nguy cơ bị xử lý vi phạm, hãy liên hệ ngay với Công ty Luật Trường Nhựt để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
LIÊN HỆ LUẬT SƯ TƯ VẤN:
ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM